Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy – Sp. z o.o.

Woda w krajobrazie miejskim – wyzwanie dla samorządów. Podsumowanie konferencji STORMWATER Gdańsk 2019

miastoEksperci są zgodni: w obliczu globalnych zmian klimatycznych najważniejsze dla przetrwania ludzkości jest właściwe wykorzystanie zasobów wodnych. Już teraz susze, gwałtowne opady i ograniczenie dostępu do wody pitnej dotykają miasta na świecie – także w Polsce. O tym, jaka jest skala problemu i możliwościach jego rozwiązania debatowali naukowcy, inżynierowie, urbaniści i przedsiębiorcy na konferencji Stormwater Poland w Gdańsku

 

Woda jest ofiarą

 

Zmiany klimatyczne, których jesteśmy świadkami powodują, że woda generuje istotne straty materialne. Gwałtowne zjawiska atmosferyczne skutkują powodziami, podtopieniami i zalaniami. Dr Mark Fletcher z firmy Arup (Wielka Brytania) podkreślał, że woda jest główną “ofiarą” zmian klimatu, a powodowane przez nią straty mają istotny udział w kosztach, jakie z ich powodu ponosi światowa gospodarka. Szacuje się je obecnie na około 1,2 tryliona dolarów rocznie.

 

 

Mamy o czym myśleć

 

Dzisiejsze badania jasno wskazują na związek jaki istnieje między zmianami klimatycznymi a dostępnością zasobów wody pitnej. Według danych z basenu Morza Śródziemnego, podanych przez Petera Henleya z brytyjskiego Centrum Badań nad Wodą (Water Research Centre), podniesienie średniej temperatury o dwa stopnie Celsjusza poskutkuje zmniejszeniem dostępnych zasobów wody o 17%.

Biorąc pod uwagę prognozy mówiące o tym, że do roku 2050  aż 70% ludności będzie mieszkać w miastach – to jasnym się staje, że to właśnie miasta będą odpowiedzialne nie tylko za ochronę przed skutkami katastrof, których źródłem jest woda, ale także zapobieganie suszom poprzez zatrzymywanie czyli retencjonowanie jak największej ilości wody (w tym opadowej).

 

 

Zaspaliśmy?

 

O zmianach klimatycznych słychać od dawna z różnych źródeł. Nie brakuje sceptyków, którzy uważają, zmiany klimatyczne to mit stworzony przez przewrażliwionych ekologów. Wiele jest jednak dowodów na to, że problem wpływu zmian klimatycznych na zasoby wody na świecie jest ogromny. Dzisiejsze metropolie pełne są barier hamujących wdrożenie zrównoważonego podejścia do zarządzania wodą w miastach, brak jest również rozwiązań systemowych, instytucjonalnych i prawnych. Problemem jest rozproszenie odpowiedzialności między różnymi instytucjami zajmującymi się poszczególnymi elementami systemu wodnego. To przekłada się na problemy z decyzyjnością i doprowadza do sporów kompetencyjnych. Kolejnym istotnym problemem dostrzeżonym na konferencji był brak dostatecznej wiedzy eksperckiej na temat zarządzania wodą, zarówno po stronie urbanistów jak i inżynierów. Utrudnia to wdrażanie systemowych i technologicznych rozwiązań, których jak się okazuje, jest bardzo wiele.

 

 

Miasto jak gąbka, zielone dachy i… dane

 

Eksperci zgromadzeni na konferencji  STORMWATER POLAND przybliżyli wiele przykładów tak zwanej infrastruktury niebiesko-zielonej, która ma kluczowe znaczenie zarówno dla minimalizowania skutków ulewnych deszczy, jak i zatrzymywania wody opadowej w miastach. W tym kontekście coraz większego znaczenia nabierają więc umieszczane w aglomeracjach przez urbanistów obszary zielone, jak ogrody czy miejskie parki.

Możliwych rozwiązań w zakresie infrastruktury niebiesko-zielonej jest znacznie więcej.

Wdrożenie koncepcji miasta-gąbki jest obecnie wykonalne dzięki innowacyjnym, chłonącym wodę chodnikom, “zielonym” dachom, zbiornikom magazynującym i filtrującym wodę, przepuszczającym wodę drogom lub ścieżkom rowerowym wykonanym z prefabrykatów (np. z odpadów plastiku).

 

 

 Jeszcze nie jest za późno

 

Jak pokazała konferencja i wypowiedzi jej uczestników, problem wody musi zostać rozwiązany i uznany za priorytet. Optymizmem napawa fakt, że wiele miast podjęło już próbę zaadaptowania się do zmian klimatycznych. Doskonały przykład na mapie Polski stanowią Bydgoszcz i Gdańsk, oprócz tego dla 44 największych miast Polski na zlecenie Ministerstwa Środowiska tworzone są obecnie MPA (miejskie plany adaptacji do zmian klimatu), które mają wskazać kierunek w rozwoju miast z uwzględnieniem właściwego zarządzania wodą w systemie miejskim. Dzięki przykładom pokazanym przez firmy prezentujące swoje technologie wiemy, że rozwiązania i metody już są, należy tylko dobrze je wykorzystać.